SEO-concurrentieanalyse maken in vier stappen

Een SEO-concurrentieanalyse laat zien met welke zoekwoorden en pagina’s je concurrenten hun bezoekers uit Google halen. En waar jij die bezoekers misloopt. Het gaat hier om concurrenten in de zoekresultaten, dus niet om een SWOT of een marktanalyse.

Als SEO-specialist begin ik elk klantproject met deze analyse. Ik doe hem in Ahrefs, altijd in dezelfde volgorde. Eerst uitzoeken wie de echte concurrenten zijn, daarna hun zoekwoorden, hun beste pagina’s en de links ernaar.

Die eerste stap leverde bij klanten de grootste verrassing op.

Wat is een SEO-concurrentieanalyse?

Bij een SEO-concurrentieanalyse vergelijk je je site met de sites die op jouw zoekwoorden in Google staan. Je kijkt op welke zoekwoorden zij ranken, welke pagina’s hun het meeste verkeer opleveren en welke sites naar die pagina’s linken. Wat je overhoudt, is een lijst met zoekwoorden en pagina’s om aan te werken.

Het lijkt op eigen zoekwoordenonderzoek, maar je begint aan de andere kant. Daar zoek je zoekwoorden vanuit je eigen aanbod. Hier haal je ze bij de sites die al bovenaan staan. Van die zoekwoorden weet je dus al dat ze iemand bezoekers opleveren.

Stap 1. Zoek uit wie je echte concurrenten in Google zijn

Je concurrenten in Google zijn vaak niet de bedrijven die je kent. Bij de start van een project noemden klanten de bedrijven uit hun eigen markt. In de zoekresultaten stonden daar keer op keer blogs, marketplaces en vergelijkingssites voor in de plaats.

Neem je vijf tot tien belangrijkste zoekwoorden, de woorden waar je omzet aan hangt. Google ze één voor één in een incognitovenster en noteer de domeinen in de top 10. Na een paar zoekwoorden komen dezelfde namen terug. Daarvan neem je de drie of vier die het vaakst opduiken mee in de rest van de analyse.

Ik laat het zien aan de hand van een webshop in zit-sta-bureaus. Stel dat bol.com bovenaan staat bij “zit sta bureau”, met daaronder een vergelijkingssite die tien bureaus heeft getest. Op 4 staat een blog over thuiswerken. Pas op 6 vind je de webshop die de eigenaar zelf als concurrent zag.

Van die drie leer je niet evenveel. Van bol.com win je met een kleine webshop zelden, want die heeft een sterk domein en een pagina voor bijna elk product. Dat bol.com er staat, vertelt je alleen dat er op dit zoekwoord gekocht wordt. Verder zou ik er geen tijd in steken.

De vergelijkingssite en de blog zijn interessanter. Ze ranken met een test en een uitleg, pagina’s die de webshop zelf kan maken. Of dat haalbaar is, hangt af van hoe sterk de top 10 is en welk type pagina er wint. Hoe je dat beoordeelt, staat in mijn uitleg over wat de SERP is en hoe je hem leest.

Stap 2. Welke zoekwoorden gebruikt je concurrent? (de keyword gap)

Met een keyword gap zie je op welke zoekwoorden je concurrenten ranken en jij niet. In Ahrefs heet dat rapport Content gap, onderdeel van Competitive Analysis. Je vult je eigen domein in, met daaronder de concurrenten uit stap 1. Ahrefs geeft dan de zoekwoorden waarop zij staan en jij niet.

Semrush heeft hetzelfde rapport onder de naam Keyword Gap. SE Ranking heeft Competitive Research, met een Competitor Comparison waarin je de zoekwoorden van domeinen naast elkaar zet. Dat heb ik weinig gebruikt, want daarvoor had ik Ahrefs al open.

Reken op honderden zoekwoorden, en bij een grote concurrent op duizenden. Het filteren is het eigenlijke werk. Eerst gaat eruit wat niet bij je aanbod past. Zo rankt de vergelijkingssite ook op bureaustoelen en monitorarmen, die de webshop niet verkoopt.

Zoek daarna de zoekwoorden waarop meerdere concurrenten staan. Een zoekwoord waarop twee of drie concurrenten ranken en jij niet, is het sterkste signaal uit de hele analyse. Zoiets is geen toevalstreffer van één site meer, maar een onderwerp waar je markt naar zoekt.

Pas daarna kijk ik naar volume, moeilijkheid en zoekintentie, net als bij gewoon zoekwoordenonderzoek.

Gratis kom je bij deze stap niet ver, want geen gratis tool zet jouw domein naast dat van een ander. Ahrefs Webmaster Tools werkt alleen voor sites die je zelf hebt geverifieerd. Een gratis Semrush-account geeft 10 rapporten per dag. De rest doe je met de hand in Google, zoals in stap 1.

Stap 3. Bekijk welke pagina’s je concurrent het meeste verkeer opleveren

Top pages in Ahrefs Site Explorer zet de pagina’s van een domein op volgorde van geschat verkeer uit Google. In Semrush heet dat overzicht Top Pages, onder Organic Research. Ik kijk dit rapport bij elke concurrent na.

Waar de gap losse zoekwoorden geeft, zie je in Top pages welk soort pagina in je markt bezoekers trekt. Bij de ene concurrent zijn dat lange gidsen, bij de andere categoriepagina’s, vergelijkingen of een rekentool.

Vaak staat er bovenaan een paginatype dat jij helemaal niet hebt, net als bij de blog en de vergelijkingssite uit stap 1. Die pagina’s beantwoorden een vraag die de zoeker heeft voordat hij koopt. Voor de zit-sta-webshop zou dat een koopgids kunnen zijn, of een pagina die twee soorten onderstellen vergelijkt.

Neem de verkeerscijfers niet letterlijk, want Ahrefs en Semrush schatten ze uit posities en zoekvolumes. Voor één site kan die schatting ver naast de echte cijfers in Search Console liggen. Gebruik de getallen om pagina’s binnen één tool met elkaar te vergelijken. Dat de ene pagina tien keer zoveel verkeer haalt als de andere, zegt iets. Het precieze getal niet.

Stap 4. Leg jouw pagina naast die van de concurrent

Neem een zoekwoord waarop een concurrent boven je staat. Open zijn pagina en de jouwe naast elkaar, en vergelijk ze op drie punten.

Begin bij de onderwerpen. Zet de tussenkoppen van beide pagina’s onder elkaar en streep weg wat jullie allebei behandelen. Wat bij de concurrent overblijft, zijn de vragen die jouw pagina niet beantwoordt. Bij een zakelijke dienst gaat het bijvoorbeeld om de prijs, de doorlooptijd of hoe een traject verloopt.

Kijk dan naar het type pagina en de vorm. Een uitgebreide gids en een dienstpagina van 300 woorden zijn twee verschillende dingen, ook al gaan ze over hetzelfde. Let ook op tabellen, afbeeldingen en rekentools. Een prijstabel beantwoordt de vraag “wat kost het” sneller dan drie alinea’s tekst.

Als laatste de links naar die ene pagina, los van de rest van het domein. Zet beide URL’s in Ahrefs Site Explorer en vergelijk de verwijzende domeinen. Een achterstand van vijftien relevante sites tegen nul haal je niet in met extra tekst. Hoe je links beoordeelt, lees je in mijn artikel over backlinks checken.

Zo ging ik te werk bij een zakelijke dienstverlener die zijn eerste plek verloor aan een concurrent. Zijn pagina zakte naar plek 2 of 3 en de aanvragen liepen terug. Ik legde zijn pagina naast die van de concurrent en vulde hem aan met wat daar wel stond.

Kopieer de pagina van de concurrent niet. Een herschreven versie van wat er al staat, geeft Google geen reden om jou hoger te zetten. Vul aan wat ontbreekt en doe het beter, met je eigen voorbeelden, prijzen en ervaring. En langer is geen doel op zich. Een pagina van 2.000 woorden omdat de concurrent er 1.800 heeft, helpt niemand.

Met AI de zoekwoorden van je concurrent ophalen

Tegenwoordig laat ik een AI-assistent de zoekwoorden van concurrenten ophalen. Dat gaat in Claude of ChatGPT, via de MCP-server van DataForSEO.

DataForSEO verkoopt SEO-data via een API, zoals zoekresultaten, zoekvolumes en de zoekwoorden waarop een domein rankt. De MCP-server geeft je AI-assistent toegang tot die data. Je vraagt dan in gewone taal welke zoekwoorden twee domeinen delen, of waarop een concurrent rankt en jij niet. De assistent haalt dat op bij Domain Intersection, het onderdeel van DataForSEO dat domeinen vergelijkt.

Je betaalt per verzoek, zonder abonnement, van tegoed dat je vooraf op je account zet. Dat is minimaal 50 dollar, want DataForSEO rekent in dollars af. De MCP-server werkt met Claude en ChatGPT.

De AI-route is voor wie al dagelijks met een AI-assistent werkt, of voor een bureau dat deze analyse voor veel sites draait. De assistent filtert en groepeert de lijst meteen, zodat je geen rapporten meer doorklikt. Voor een eenmalige analyse van drie concurrenten zou ik er niet aan beginnen. De proefperiode van een gewone tool is dan sneller.

Controleer wel wat de assistent teruggeeft. Vraag om de ruwe tabel naast de samenvatting en zoek een paar zoekwoorden met de hand op. Een assistent kan een filter verkeerd toepassen of rijen weglaten, en aan een nette samenvatting zie je dat niet.

Concurrenten blijven volgen

Na een paar maanden is je analyse verouderd, want concurrenten zetten nieuwe pagina’s online. Een site die nu op 8 staat, kan over een halfjaar boven je staan.

Ik zet de concurrenten in het project van de klant in SE Ranking. Hun posities op dezelfde zoekwoorden staan dan elke dag naast die van de klant, dus bij een daling zie ik meteen wie erlangs is gegaan. Zo zag ik ook de daling van de dienstverlener uit stap 4 op tijd.

Hoe concurrenten volgen in SE Ranking werkt en wat de pakketten kosten, staat in mijn review.

De gap en de top pages draaide ik om de paar maanden opnieuw, om te zien welke onderwerpen een concurrent erbij had gezet. Dat deel doe ik nu met de AI-assistent.

Reageer niet op elke schommeling. Posities gaan elke dag een plek of twee op en neer, bij jou en bij de concurrent. Ik keek daarom naar de trend per week. Pas als een concurrent een paar weken boven je blijft staan, is het tijd voor stap 4. Welke zoekwoorden je volgt, staat in mijn artikel over je eigen posities bijhouden.

SE Ranking kun je 14 dagen gratis proberen. Zet er in die twee weken je eigen zoekwoorden in, plus de drie of vier concurrenten uit stap 1. Na een week zie je per zoekwoord wie stijgt en wie zakt.

Welke tool voor welke stap

Stap	Mijn vaste tool	Alternatief	Prijs (goedkoopste pakket)
1. Echte concurrenten vinden	Google, in een incognitovenster	Organic competitors in Ahrefs	gratis
2. Keyword gap	Ahrefs	Semrush, of DataForSEO via een AI-assistent	Ahrefs Lite vanaf €119 p/m
3. Top pages	Ahrefs	Semrush	idem
4. Pagina’s en links vergelijken	Ahrefs Site Explorer	Semrush	idem
Concurrenten volgen	SE Ranking	SEOmonitor	vanaf €87,20 p/m (jaarbetaling)

Ahrefs heeft onder Lite nog een Starter-pakket van €27 per maand, maar dat staat niet in de tabel omdat het voor lichter gebruik bedoeld is. Semrush begint bij €134 per maand, of €112,52 bij jaarbetaling. DataForSEO heeft geen abonnement en werkt met tegoed vanaf 50 dollar.

Wie het grootste deel van de week met onderzoek bezig is, neemt Ahrefs of Semrush. Voor concurrentieonderzoek zijn ze allebei sterk, dus betaal niet voor twee. Ik zat zelf altijd in Ahrefs, dat ook mijn vaste tool voor backlinks was.

Voor wie vooral posities volgt en zo’n analyse twee keer per jaar doet, is SE Ranking de betere koop. Het concurrentieonderzoek erin kun je in de proefperiode uitproberen. Reken wel op minder complete zoekwoord- en backlinkdata dan in Ahrefs.

Doe je de analyse één keer voor je eigen site, neem dan geen abonnement. Zeven dagen Semrush is genoeg voor de gap, de top pages en de links. Exporteren kan in de proefperiode niet, dus kijk alles op het scherm door.

Een in-house team bij een groot bedrijf neemt Ahrefs als basis, met SE Ranking of SEOmonitor ernaast voor het volgen. Let daar vooral op gebruikers, rechten en een API. DataForSEO via AI past bij bureaus met veel sites en bij iedereen die toch al in Claude of ChatGPT werkt. Alle pakketten en limieten staan in mijn overzicht met SEO-tools vergeleken.

Veelgestelde vragen over SEO-concurrentieanalyse

Kan ik een SEO-concurrentieanalyse gratis doen?

Deels. Stap 1 doe je gratis in Google, en de onderwerpen en vorm uit stap 4 vergelijk je met het blote oog. Voor de gap, de top pages en de links heb je een betaalde tool of een proefperiode nodig. SE Ranking geeft 14 dagen en Semrush 7. Ahrefs noemt op zijn prijspagina geen proefperiode.

Hoeveel concurrenten neem je mee?

Drie of vier die steeds terugkomen bij je belangrijkste zoekwoorden. Met meer wordt je lijst langer, maar niet beter. Heb je meerdere diensten of productgroepen, dan kan elke groep andere concurrenten hebben. Doe in dat geval per groep een aparte gap.

Hoe vaak doe je een concurrentieanalyse?

Eén keer grondig bij de start, en daarna de gap en de top pages om de paar maanden opnieuw. De posities van concurrenten volg je tussendoor elke dag in een rank tracker. Start je een nieuwe dienst of productgroep, doe dan meteen een gap voor alleen dat onderdeel.

Wat is het verschil met een gewone concurrentieanalyse?

Een gewone concurrentieanalyse kijkt naar de markt, zoals prijzen, positionering en een SWOT. Een SEO-concurrentieanalyse kijkt alleen naar wie er in Google staat en waarom. De uitkomst is dus geen strategie voor je aanbod, maar een lijst met pagina’s om te maken of te verbeteren.